เมื่อเปลี่ยนเครื่อง POS ย้ายจุดติดตั้ง หรือเลิกใช้เครื่องที่ได้รับอนุมัติจากกรมสรรพากรแล้ว ผู้ประกอบการควรตรวจข้อมูลการอนุมัติเดิมก่อนดำเนินการ แบบ ภ.พ.06.1 ใช้แจ้งการเปลี่ยนแปลงการใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงินที่เคยได้รับอนุมัติ ส่วนการขอใช้เครื่องใหม่หรือเปลี่ยนซอฟต์แวร์บางกรณีเกี่ยวข้องกับแบบ ภ.พ.06 จึงไม่ควรถือว่าทุกการเปลี่ยนแปลงใช้แบบเดียวกัน

แบบ ภ.พ.06.1 เกี่ยวข้องอย่างไร?
การเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์หรือระบบขายเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้เมื่อธุรกิจขยายตัวหรือปรับปรุงการดำเนินงาน ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนเครื่อง POS เพิ่มจุดขาย ย้ายตำแหน่งติดตั้ง หรือปรับเปลี่ยนซอฟต์แวร์ที่ใช้ขาย หากเครื่องดังกล่าวได้รับอนุมัติแล้ว ควรตรวจว่าการเปลี่ยนแปลงมีผลต่อข้อมูลและเงื่อนไขที่ได้รับอนุมัติเดิมหรือไม่
ภ.พ.06 คืออะไร และเกี่ยวข้องกับเครื่อง POS อย่างไร เป็นพื้นฐานสำหรับเข้าใจกระบวนการขออนุมัติ ส่วน ภ.พ.06.1 เป็นแบบแจ้งการเปลี่ยนแปลงของเครื่องที่เคยได้รับอนุมัติ ไม่ใช่หลักฐานว่าเครื่องใหม่ได้รับอนุมัติให้ใช้แทนเครื่องเดิมโดยอัตโนมัติ
กรณีไหนบ้างที่มีในแบบแจ้ง ภ.พ.06.1
แบบของกรมสรรพากรระบุลักษณะการเปลี่ยนแปลงไว้ให้ผู้ประกอบการเลือกตามข้อเท็จจริง ดังนี้
- จำหน่ายเครื่องบันทึกการเก็บเงิน
- ระงับ ทำลาย เครื่องชำรุดหรือสูญหายจนใช้งานไม่ได้
- ยกเลิกการใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงิน
- เคลื่อนย้ายเครื่องบันทึกการเก็บเงินเป็นการถาวร
- เคลื่อนย้ายเครื่องชั่วคราว รวมถึงนำเครื่องสำรองไปใช้ที่อื่น
- มิได้ใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงินให้เป็นไปตามที่ได้รับอนุมัติ
- กรณีอื่น ๆ ให้ระบุรายละเอียดตามแบบ
ก่อนเลือกกรณี ควรเทียบหมายเลขเครื่อง สถานประกอบการ และลักษณะการใช้งานจริงกับหนังสืออนุมัติ ไม่ควรสรุปว่าการเปลี่ยนแปลงทุกประเภทใช้ ภ.พ.06.1 อย่างเดียว โดยเฉพาะเมื่อมีเครื่องใหม่หรือคุณสมบัติของระบบเปลี่ยนไป
เอกสารประกอบที่ควรเตรียม
- สำเนาหนังสือ ค.ก.2 หรือ ค.ก.2.1 พร้อมเอกสารแนบของเครื่องที่แจ้งเปลี่ยนแปลง
- กรณีย้ายถาวรหรือชั่วคราวตามข้อ (4)–(5) ให้แนบแผนผังแสดงตำแหน่งการวางเครื่องแห่งใหม่
ควรตรวจให้ชื่อผู้ประกอบการ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี สำนักงานใหญ่หรือสาขา และรายละเอียดเครื่องตรงกันทุกชุด เก็บเอกสารเดิมไว้เพื่อเปรียบเทียบกับข้อมูลใหม่และใช้อธิบายสิ่งที่เปลี่ยนแปลงได้ชัดเจน
เปลี่ยนเครื่อง POS เพิ่มจุดขาย หรือเปลี่ยนซอฟต์แวร์ ต้องดูอะไรเพิ่ม?
แยกเครื่องเดิมออกจากเครื่องใหม่ให้ชัดเจน เช่น หากเลิกใช้เครื่องเดิมและซื้อเครื่องอื่นแทน ต้องพิจารณาทั้งการแจ้งเกี่ยวกับเครื่องเดิมและการขออนุมัติสำหรับเครื่องใหม่ ไม่ควรนำรหัสของเครื่องเดิมไปใช้กับเครื่องอื่นโดยถือว่าทดแทนกันได้ทันที
เอกสารขั้นตอนของกรมสรรพากรระบุว่า กรณีเปลี่ยนซอฟต์แวร์หรือคุณสมบัติของเครื่องตามข้อ 2(6) ของแบบแจ้งฯ ให้ยื่นคำขอ ภ.พ.06 ฉบับใหม่ จึงควรนำรายละเอียดก่อนและหลังเปลี่ยนให้สำนักงานสรรพากรที่รับผิดชอบตรวจสอบก่อนวางแผนเริ่มใช้จริง
ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 46 ข้อ 5(13) กำหนดการแจ้งกรณีที่ระบุไว้ เช่น จำหน่าย ทำลาย หรือเคลื่อนย้าย โดยใช้กรอบเวลา 7 วันก่อนวันดำเนินการ และมีข้อยกเว้นเหตุสุดวิสัยตามประกาศ กรอบเวลานี้ควรตรวจตามเหตุการณ์จริงกับสำนักงานสรรพากร ไม่ควรรอให้เปลี่ยนเครื่องแล้วจึงเริ่มรวบรวมข้อมูล
เช็กลิสต์ก่อนเปลี่ยนระบบขาย
- ระบุสิ่งที่เปลี่ยน: เครื่องเดิม เครื่องใหม่ ซอฟต์แวร์ สาขา หรือตำแหน่งติดตั้ง พร้อมวันที่วางแผนดำเนินการ
- ตรวจหนังสืออนุมัติเดิม: เทียบรุ่น หมายเลขเครื่อง รหัสประจำเครื่อง และขอบเขตที่ได้รับอนุมัติ
- เตรียมเอกสารและแผนผัง: ใช้ข้อมูลตรงกับระบบที่จะใช้งานจริง
- ตรวจแบบและขั้นตอนกับหน่วยงาน: แยกการแจ้งเปลี่ยนแปลงออกจากการขออนุมัติใหม่ และตรวจสถานที่ยื่นตามกรณีของกิจการ
- วางแผนข้อมูลและการทดสอบ: สำรองข้อมูลเดิม ตรวจตัวอย่างใบกำกับภาษีและรายงานจากระบบใหม่ และกำหนดผู้รับผิดชอบก่อนเปลี่ยนระบบ
อ่านต่อ ข้อผิดพลาดและเช็กลิสต์ก่อนยื่น ภ.พ.06 เพื่อทบทวนความสอดคล้องของข้อมูลเครื่อง แผนผัง และเอกสารประกอบ
คำถามที่พบบ่อย
เลิกใช้เครื่องแล้ว ปิดเครื่องไว้เฉย ๆ ได้หรือไม่?
หากเป็นเครื่องที่เคยได้รับอนุมัติ ควรตรวจขั้นตอนแจ้งยกเลิกการใช้และเอกสารที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรถือว่าการหยุดใช้งานทางเทคนิคเท่ากับดำเนินการเรื่องการอนุมัติครบแล้ว
เปลี่ยนเฉพาะซอฟต์แวร์ ใช้ใบอนุมัติเดิมได้เสมอหรือไม่?
ไม่ควรสรุปเช่นนั้น ต้องตรวจคุณสมบัติและรายละเอียดที่ได้รับอนุมัติเดิม โดยเอกสารขั้นตอนกรมสรรพากรระบุกรณีเปลี่ยนซอฟต์แวร์หรือคุณสมบัติตามข้อ 2(6) ให้ยื่น ภ.พ.06 ใหม่
เพิ่มจุดขายใหม่ถือเป็นการย้ายเครื่องหรือไม่?
ต้องดูว่าเป็นเครื่องเดิมที่ย้ายตำแหน่งหรือเป็นเครื่องเพิ่มเติม รวมถึงสถานประกอบการและคุณสมบัติของระบบ จึงควรแยกรายการเครื่องและให้เจ้าหน้าที่ตรวจขั้นตอนที่ใช้กับแต่ละรายการ
เตรียมระบบ POS กับ MDSoft
การตรวจสอบให้ชัดเจนก่อนเปลี่ยนระบบขายช่วยให้วางแผนงานได้รอบคอบ และลดปัญหาข้อมูลระบบไม่ตรงกับเอกสารที่เตรียมไว้ MDSoft ให้บริการพัฒนาและติดตั้งระบบ ERP/POS โดยสามารถหารือขอบเขตงานด้านระบบ เช่น การจัดเตรียมข้อมูลเครื่อง การย้ายข้อมูล และการทดสอบเอกสารหรือรายงาน ให้เหมาะกับการใช้งานของกิจการได้ ส่วนการพิจารณาอนุมัติและขั้นตอนภาษีเป็นหน้าที่ของกรมสรรพากร
หากกำลังวางแผนเปลี่ยนเครื่องหรือระบบขาย เตรียมข้อมูลเครื่องเดิมและสิ่งที่ต้องการปรับเพื่อ ติดต่อ MDSoft เพื่อประเมินงานด้านระบบ POS โดยระบุความต้องการเพิ่มเติมก่อนสรุปขอบเขตการตั้งค่าหรือพัฒนาระบบ
แหล่งอ้างอิง
- กรมสรรพากร: ประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 46 และการแก้ไขเพิ่มเติม
- กรมสรรพากร: แบบ ภ.พ.06.1
- กรมสรรพากร: ขั้นตอนการยื่นแบบแจ้งการเปลี่ยนแปลงการใช้เครื่องที่เคยได้รับอนุมัติ
ตรวจแหล่งอ้างอิงวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ควรตรวจหลักเกณฑ์และขั้นตอนปัจจุบันกับกรมสรรพากรก่อนดำเนินการตามข้อเท็จจริงของกิจการ



