ซื้อ AWS / Cloud ต่างประเทศ ต้องทำ VAT อย่างไร? เข้าใจภาษี ภ.พ.36 และการบันทึกบัญชี

ซื้อ AWS / Cloud ต่างประเทศ ต้องทำ VAT อย่างไร? เข้าใจภาษี ภ.พ.36 และการบันทึกบัญชี

ปัจจุบันธุรกิจจำนวนมากหันมาใช้บริการ Cloud จากต่างประเทศ เพื่อจัดเก็บข้อมูล สำรองฐานข้อมูล รันระบบ ERP หรือรองรับการให้บริการผ่านเว็บไซต์ เพราะช่วยลดต้นทุนในการลงทุนซื้อเซิร์ฟเวอร์และเพิ่มความยืดหยุ่นในการใช้งาน โดยหนึ่งในบริการที่ได้รับความนิยมคือ Amazon Web Services (AWS) รวมถึงบริการ Cloud Computing และ Software as a Service (SaaS) จากผู้ให้บริการต่างประเทศรายอื่น ๆ

อย่างไรก็ตาม แม้การสมัครใช้บริการจะทำได้ง่ายเพียงไม่กี่ขั้นตอน แต่เมื่อถึงเวลาชำระเงิน ฝ่ายบัญชีอาจมีคำถามตามมาว่า ซื้อ AWS ต่างประเทศต้องเสีย VAT 7% หรือไม่ ต้องยื่น ภ.พ.36 หรือเปล่า และถ้าผู้ให้บริการเรียกเก็บ VAT มาแล้ว ยังต้องนำส่งภาษีเองอีกหรือไม่? คำถามเหล่านี้มีความสำคัญต่อการจัดการภาษีของธุรกิจ เพราะหากตรวจสอบเอกสารไม่ครบถ้วน อาจทำให้บันทึกบัญชีผิดประเภทหรือดำเนินการด้านภาษีไม่ถูกต้อง

การทำความเข้าใจเรื่อง VAT Cloud ต่างประเทศ ภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับบริการดิจิทัล และการบันทึกบัญชีค่า Cloud จึงเป็นสิ่งที่ธุรกิจควรให้ความสำคัญ โดยเฉพาะบริษัทที่มีค่าใช้จ่ายด้านเทคโนโลยีเป็นประจำ การตรวจสอบสถานะผู้ให้บริการและเงื่อนไขทางภาษีก่อนชำระเงินจะช่วยให้วางแผนค่าใช้จ่ายได้ชัดเจนขึ้น และเชื่อมโยงกับการจัดการภาษีซื้อ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และการปิดบัญชีประจำเดือนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ซื้อ AWS / Cloud จากต่างประเทศ ถือเป็นบริการที่ต้องเสีย VAT หรือไม่?

การซื้อบริการ Cloud จากต่างประเทศอาจเข้าข่ายการรับบริการจากผู้ประกอบการที่อยู่ต่างประเทศและมีการนำบริการมาใช้ในประเทศไทย ซึ่งเกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์ภาษีมูลค่าเพิ่มตามประมวลรัษฎากร โดยต้องพิจารณาว่าผู้ให้บริการมีหน้าที่เรียกเก็บ VAT ในประเทศไทยหรือไม่ และผู้ซื้อมีหน้าที่นำส่งภาษีแทนผู้ให้บริการตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดหรือเปล่า

ตัวอย่างเช่น บริษัทไทยเช่าใช้ AWS เพื่อจัดเก็บข้อมูลลูกค้า สำรองฐานข้อมูลของระบบ ERP หรือใช้ประมวลผลข้อมูลบนเซิร์ฟเวอร์ แม้บริษัทจะไม่ได้ซื้ออุปกรณ์เซิร์ฟเวอร์มาเป็นกรรมสิทธิ์ แต่เป็นการจ่ายเงินเพื่อใช้บริการ Cloud จากผู้ให้บริการต่างประเทศ ซึ่งอาจมีภาระภาษีมูลค่าเพิ่มที่ต้องตรวจสอบ

ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2564 เป็นต้นมา ประเทศไทยมีหลักเกณฑ์จัดเก็บ VAT จากบริการดิจิทัลข้ามพรมแดนที่ผู้ให้บริการต่างประเทศให้แก่ผู้ใช้บริการในประเทศไทย โดย AWS ระบุว่าบริษัทได้จดทะเบียน VAT ในประเทศไทยในฐานะผู้ประกอบการต่างประเทศแล้ว และมีการเรียกเก็บ VAT จากลูกค้าที่เข้าเงื่อนไขตามนโยบายภาษีของ AWS

ดังนั้น การซื้อ Cloud ต่างประเทศไม่ได้หมายความว่าผู้ซื้อทุกบริษัทจะต้องยื่น ภ.พ.36 ด้วยตนเองเสมอไป แต่ต้องตรวจสอบว่าเป็นบริการประเภทใด ผู้ให้บริการจัดการ VAT อย่างไร และบริษัทผู้ซื้อมีสถานะจดทะเบียน VAT หรือไม่

ซื้อ AWS ต้องเสีย VAT 7% และยื่น ภ.พ.36 อย่างไร

การพิจารณา VAT สำหรับ AWS ควรเริ่มจากการตรวจสอบข้อมูลภาษีในบัญชี AWS และเอกสารเรียกเก็บเงินก่อน โดย AWS ระบุว่า หากลูกค้าเป็นธุรกิจที่จดทะเบียน VAT ในประเทศไทย และแจ้งเลขทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่ถูกต้อง (Tax Registration Number: TRN) พร้อมข้อมูลที่อยู่ทางกฎหมายในหน้าตั้งค่าภาษีก่อนออกใบแจ้งหนี้ AWS จะไม่เรียกเก็บ VAT ตามรูปแบบที่ใช้กับลูกค้าที่ไม่มีเลขทะเบียน VAT ที่ถูกต้อง

ในทางกลับกัน หากบัญชี AWS ไม่มีการแจ้งเลขทะเบียน VAT ที่ถูกต้อง ลูกค้าที่อยู่ในประเทศไทยอาจถูกเรียกเก็บ VAT 7% สำหรับบริการ Cloud ที่อยู่ในข่ายภาษี โดย AWS จะนำส่งภาษีที่เรียกเก็บให้แก่กรมสรรพากรตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

สำหรับกรณีที่บริษัทไทยรับบริการจากต่างประเทศและมีหน้าที่นำส่ง VAT เองตามมาตรา 83/6(2) แห่งประมวลรัษฎากร โดยทั่วไปจะต้องยื่นแบบ ภ.พ.36 และชำระภาษีตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งต้องพิจารณาข้อเท็จจริงของรายการก่อนว่าตรงกับเงื่อนไขดังกล่าวหรือไม่

ตัวอย่างเช่น บริษัทซื้อบริการ Cloud มูลค่า 100,000 บาท หากรายการนั้นมีฐานภาษี 100,000 บาทและใช้อัตรา VAT 7% จะคำนวณภาษีได้ดังนี้

• มูลค่าค่าบริการ: 100,000 บาท
• VAT 7%: 7,000 บาท
• ยอดรวมค่าบริการและ VAT: 107,000 บาท

ตัวอย่างนี้เป็นการคำนวณเพื่ออธิบายหลักการเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าทุกบริษัทที่ซื้อ AWS มูลค่า 100,000 บาทจะต้องนำส่ง ภ.พ.36 จำนวน 7,000 บาท เพราะหาก AWS เรียกเก็บ VAT และนำส่งภาษีในประเทศไทยแล้ว หรือรายการไม่เข้าเงื่อนไขการนำส่งภาษีแทนผู้ให้บริการ ผลทางภาษีอาจแตกต่างกัน

ในส่วนของกำหนดเวลายื่นแบบ ควรตรวจสอบวันที่เกิดภาระภาษีและกำหนดเวลาตามกฎหมายสำหรับรายการนั้นโดยตรง เพื่อให้ฝ่ายบัญชีดำเนินการได้ถูกต้องและไม่พลาดกำหนดการยื่นแบบ

หาก AWS เรียกเก็บ VAT มาแล้ว บริษัทต้องยื่น ภ.พ.36 ซ้ำหรือไม่?

นี่เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ฝ่ายบัญชีควรตรวจสอบให้ชัดเจน เพราะการเห็น VAT ในใบแจ้งหนี้หรือรายการชำระเงินไม่ได้หมายความว่าบริษัทต้องนำส่ง VAT ซ้ำอีกครั้งโดยอัตโนมัติ

หาก AWS เรียกเก็บ VAT จากบัญชีของบริษัท ควรตรวจสอบก่อนว่าบริษัทได้แจ้งเลขทะเบียน VAT ในระบบ AWS แล้วหรือไม่ เอกสารดังกล่าวเป็นเอกสารประเภทใด และ VAT ที่เรียกเก็บนั้นเป็นภาษีที่ AWS มีหน้าที่นำส่งในประเทศไทยหรือไม่

หากบริษัทจดทะเบียน VAT และใช้บริการเพื่อธุรกิจ แต่พบว่า AWS เรียกเก็บ VAT ทั้งที่ได้แจ้งเลขทะเบียนภาษีแล้ว ควรตรวจสอบข้อมูลในหน้า Tax Settings รวมถึงข้อมูลของบัญชีหลักและบัญชีที่เชื่อมโยงกัน เนื่องจาก AWS ระบุว่าบัญชีที่เชื่อมโยงกันอาจต้องได้รับการประเมินข้อมูลภาษีแยกกัน ไม่ได้ใช้ข้อมูลของบัญชีหลักแทนกันโดยอัตโนมัติทุกกรณี

ในกรณีที่ยังไม่แน่ใจว่าต้องยื่น ภ.พ.36 เพิ่มเติมหรือไม่ ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจสอบเอกสารเรียกเก็บเงิน หลักฐานการชำระเงิน และสถานะทางภาษีของผู้ให้บริการก่อน เพื่อป้องกันทั้งการนำส่งภาษีซ้ำซ้อนและการละเลยหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด

นอกจากนี้ การที่ผู้ให้บริการเรียกเก็บ VAT ไม่ได้หมายความว่าบริษัทสามารถนำยอดดังกล่าวมาใช้เป็นภาษีซื้อได้ทันทีเสมอไป ต้องพิจารณาประเภทเอกสารและหลักเกณฑ์การใช้สิทธิภาษีซื้อด้วย

ซื้อ AWS เป็นเงินดอลลาร์ ต้องใช้อัตราแลกเปลี่ยนอย่างไรในการคำนวณ VAT

ธุรกิจที่ซื้อบริการ Cloud จากต่างประเทศมักได้รับใบแจ้งหนี้เป็นเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) หรือสกุลเงินต่างประเทศอื่น ๆ ซึ่งอาจทำให้เกิดข้อสงสัยว่าควรใช้อัตราแลกเปลี่ยนวันใดในการคำนวณภาษีเป็นเงินบาท

สำหรับรายการที่บริษัทมีหน้าที่นำส่ง VAT ผ่านแบบ ภ.พ.36 การแปลงมูลค่าบริการจากเงินตราต่างประเทศเป็นเงินบาทต้องใช้อัตราแลกเปลี่ยนตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด โดยต้องพิจารณาวิธีการชำระเงินและวันที่เกิดรายการประกอบกัน ไม่ควรเลือกใช้อัตราแลกเปลี่ยนจากวันที่ได้รับใบแจ้งหนี้หรือวันที่ตัดบัตรเครดิตโดยไม่ตรวจสอบหลักเกณฑ์ก่อน

ตัวอย่างเช่น บริษัทได้รับใบแจ้งหนี้ค่า AWS จำนวน 1,000 USD และต้องนำส่ง VAT จากรายการดังกล่าว ฝ่ายบัญชีต้องแปลงมูลค่าค่าบริการเป็นเงินบาทตามอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้ได้กับกรณีนั้น แล้วจึงคำนวณ VAT ตามอัตราที่มีผลบังคับ

หากใช้อัตราแลกเปลี่ยนไม่ถูกต้อง อาจทำให้ฐานภาษีและยอด VAT ที่นำส่งคลาดเคลื่อน จึงควรเก็บหลักฐานอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้คำนวณไว้พร้อมเอกสารประกอบรายการ เพื่อให้ตรวจสอบย้อนหลังได้

สำหรับรายละเอียดเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน สามารถตรวจสอบประกาศกระทรวงการคลังตามมาตรา 9 แห่งประมวลรัษฎากร และแนววินิจฉัยของกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้องกับการยื่น ภ.พ.36 ได้โดยตรง

ซื้อ Cloud ต่างประเทศ ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้างสำหรับบัญชีและภาษี?

การจัดเก็บเอกสารอย่างเป็นระบบช่วยให้ฝ่ายบัญชีตรวจสอบได้ว่าค่าใช้จ่ายเกิดจากบริการใด ชำระเงินเมื่อใด และมีภาระภาษีที่ต้องดำเนินการอย่างไร โดยเฉพาะบริษัทที่มีการสมัครใช้บริการ Cloud หลายรายการหรือมีการเรียกเก็บเงินเป็นประจำทุกเดือน

เอกสารที่ควรจัดเก็บ ได้แก่

• ใบแจ้งหนี้หรือเอกสารเรียกเก็บเงิน (Invoice): ใช้ตรวจสอบชื่อผู้ให้บริการ รายละเอียดบริการ ช่วงเวลาที่เรียกเก็บเงิน และยอดค่าบริการ
• หลักฐานการชำระเงิน: เช่น รายการตัดบัตรเครดิต ใบยืนยันการโอนเงิน หรือเอกสารจากธนาคาร
• ข้อมูลภาษีของผู้ให้บริการ: เช่น เลขทะเบียน VAT และรายละเอียดที่ปรากฏในเอกสารเรียกเก็บเงินหลักฐานการชำระเงิน: เช่น รายการตัดบัตรเครดิต ใบยืนยันการโอนเงิน หรือเอกสารจากธนาคาร
• หลักฐานการยื่นแบบ ภ.พ.36 และใบเสร็จรับเงินจากกรมสรรพากร: สำหรับรายการที่บริษัทมีหน้าที่นำส่งภาษีเอง
• เอกสารอัตราแลกเปลี่ยน: สำหรับรายการที่ชำระเงินเป็นสกุลเงินต่างประเทศและต้องแปลงมูลค่าเป็นเงินบาท
• รายละเอียดการใช้งานและผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย: เพื่อแยกค่าใช้บริการตามโครงการ แผนก หรือระบบที่เกี่ยวข้อง

การจัดเก็บเอกสารเหล่านี้ช่วยให้บริษัทตรวจสอบรายการค่าใช้จ่ายได้ง่ายขึ้น และช่วยให้การกระทบยอดระหว่างใบแจ้งหนี้ รายการจ่ายเงิน และบัญชีแยกประเภทมีความถูกต้องมากขึ้น

นอกจากนี้ หากบริษัทซื้อบริการ Cloud หลายแพลตฟอร์ม เช่น AWS, Google Cloud หรือ Microsoft Azure ควรกำหนดแนวทางตรวจสอบภาษีสำหรับผู้ให้บริการแต่ละรายให้ชัดเจน เพราะเงื่อนไขการเรียกเก็บ VAT และเอกสารที่ได้รับอาจไม่เหมือนกันทั้งหมด

บันทึกบัญชีค่า AWS / Cloud อย่างไร และนำ VAT มาเป็นภาษีซื้อได้หรือไม่

เมื่อจัดการเรื่องภาษีแล้ว อีกประเด็นที่ต้องพิจารณาคือการบันทึกบัญชีค่า AWS และ Cloud ให้เหมาะสมกับลักษณะการใช้งานจริง โดยทั่วไปค่าบริการ Cloud ที่ใช้ในธุรกิจอาจบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ค่าเช่าใช้บริการระบบ หรือบัญชีค่าใช้จ่ายอื่นที่สอดคล้องกับนโยบายบัญชีของกิจการ

หากเป็นค่าบริการรายเดือนหรือรายปีที่ครอบคลุมระยะเวลาการใช้งานหลายงวด ฝ่ายบัญชีควรพิจารณาการรับรู้ค่าใช้จ่ายให้ตรงกับช่วงเวลาที่ได้รับบริการตามหลักเกณฑ์บัญชีที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรพิจารณาจากวันที่ชำระเงินเพียงอย่างเดียวในทุกกรณี
บรายการให้ครบถ้วนก่อนใช้สิทธิ

สำหรับ VAT ที่นำส่งผ่าน ภ.พ.36 หากบริษัทเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT และมีหลักฐานตามที่กฎหมายกำหนด ภาษีดังกล่าวอาจนำมาใช้เป็นภาษีซื้อได้ตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง โดยควรตรวจสอบใบเสร็จรับเงินจากกรมสรรพากรและเอกสารประกอ
ตัวอย่างเช่น บริษัทมีค่าบริการ Cloud 100,000 บาท และนำส่ง VAT จำนวน 7,000 บาทตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ฝ่ายบัญชีควรบันทึกค่าบริการและภาษีให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงของรายการ พร้อมจัดเก็บหลักฐานการชำระเงินและการยื่นแบบไว้ประกอบการตรวจสอบ

อีกประเด็นที่ไม่ควรมองข้ามคือ ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับ VAT การจ่ายเงินให้ผู้ให้บริการต่างประเทศต้องพิจารณาว่าค่าบริการนั้นเข้าลักษณะเงินได้ประเภทใด มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่ และมีอนุสัญญาภาษีซ้อนที่เกี่ยวข้องหรือเปล่า โดยต้องพิจารณาจากลักษณะสัญญาและข้อเท็จจริง ไม่ควรสรุปว่าค่าบริการ Cloud ทุกประเภทมีแนวทางภาษีเหมือนกัน

สรุป

การซื้อ AWS หรือ Cloud จากต่างประเทศเกี่ยวข้องกับการจัดการภาษีและบัญชีมากกว่าการบันทึกยอดชำระเงินเป็นค่าใช้จ่าย ธุรกิจควรเริ่มจากการตรวจสอบว่าผู้ให้บริการเรียกเก็บ VAT ในประเทศไทยแล้วหรือไม่ บริษัทได้แจ้งเลขทะเบียน VAT ถูกต้องหรือเปล่า และรายการนั้นเข้าหลักเกณฑ์ที่ผู้ซื้อมีหน้าที่นำส่ง VAT ผ่านแบบ ภ.พ.36 หรือไม่ หากมีการชำระเงินเป็นเงินตราต่างประเทศ ก็ต้องใช้อัตราแลกเปลี่ยนตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง พร้อมตรวจสอบเอกสารประกอบให้ครบถ้วน

สำหรับการบันทึกบัญชี ควรจัดประเภทค่าบริการ Cloud ให้เหมาะสมกับลักษณะการใช้งาน พิจารณาการรับรู้ค่าใช้จ่ายตามช่วงเวลาที่ได้รับบริการ และตรวจสอบเงื่อนไขการใช้สิทธิภาษีซื้อจาก VAT ที่นำส่งผ่าน ภ.พ.36 แยกจากประเด็นภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย เพื่อให้การจัดการภาษีแต่ละประเภทเป็นไปอย่างถูกต้อง

หากธุรกิจของคุณมีการใช้ AWS, Cloud หรือ Software จากต่างประเทศ และต้องบริหารทั้งเอกสาร ภาษี และบัญชีอยู่เป็นประจำ MDERP by MDSoft ช่วยเชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่การจัดซื้อ การรับใบแจ้งหนี้ การบันทึกบัญชี ไปจนถึงรายงานทางการเงินไว้ในระบบเดียว ช่วยลดความผิดพลาด เพิ่มความรวดเร็วในการตรวจสอบข้อมูล และทำให้การบริหารงานบัญชีขององค์กรมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ติดต่อทีมงาน MDSoft เพื่อขอคำแนะนำและเลือกโซลูชัน ERP ที่เหมาะกับธุรกิจของคุณมากที่สุด.