ทำเว็บไซต์ 1 เว็บ ต้องมีอะไรบ้าง? คู่มือสำหรับมือใหม่
ถ้าพูดถึงการทำเว็บไซต์ หลายคนอาจคิดว่าต้องเขียนโค้ดเป็นก่อน ต้องมีความรู้ด้านโปรแกรมมิ่ง หรือมีทีม Developer คอยดูแลทุกอย่าง แต่จริง ๆ แล้วการเริ่มต้นทำเว็บไซต์ไม่ได้ซับซ้อนขนาดนั้น โดยเฉพาะถ้าเป็นเว็บไซต์ทั่วไป เช่น เว็บไซต์บริษัท เว็บไซต์แนะนำสินค้า เว็บไซต์ร้านค้า หรือเว็บไซต์สำหรับประชาสัมพันธ์บริการ
สิ่งสำคัญกว่าการเริ่มเขียนโค้ด คือการรู้ก่อนว่า เว็บไซต์ 1 เว็บไซต์ต้องมีอะไรบ้าง ตั้งแต่การวางแผนว่าเว็บไซต์มีไว้ทำอะไร ต้องเตรียมข้อมูลอะไรบ้าง ไปจนถึง Domain Name, Web Hosting, SSL และโครงสร้างเว็บไซต์ เพราะแต่ละส่วนมีหน้าที่ต่างกัน และทำงานร่วมกันจนกลายเป็นเว็บไซต์ที่คนทั่วไปสามารถเปิดเข้ามาดูได้ และในบทความนี้เราจะพาไล่ดูตั้งแต่พื้นฐานแบบเข้าใจง่าย เหมาะสำหรับคนที่กำลังจะ ทำเว็บไซต์ครั้งแรก และยังไม่รู้ว่าต้องเริ่มจากตรงไหน
เว็บไซต์นี้ทำขึ้นมาเพื่ออะไร
ก่อนจะซื้อ Domain หรือเลือก Hosting สิ่งแรกที่ควรคิดคือ เว็บไซต์ของเรามีไว้เพื่ออะไร และต้องการให้ใครเข้ามาใช้งาน เพราะเว็บไซต์แต่ละประเภทมีความต้องการไม่เหมือนกัน เช่น
- เว็บไซต์บริษัท อาจเน้นแนะนำบริษัท สินค้า บริการ และช่องทางติดต่อ
- เว็บไซต์ร้านค้า อาจต้องมีระบบสินค้า ตะกร้าสินค้า และการชำระเงิน
- เว็บไซต์บริการ อาจเน้นรายละเอียดบริการและแบบฟอร์มให้ลูกค้าติดต่อ
- เว็บไซต์ Blog อาจเน้นบทความและการค้นหาข้อมูล
- เว็บไซต์องค์กร อาจต้องมีข่าว ประกาศ ดาวน์โหลดเอกสาร และข้อมูลติดต่อ
ดังนั้นก่อนเริ่มทำ ควรวางโครงสร้างคร่าว ๆ ก่อนว่าเว็บไซต์จะมีหน้าอะไรบ้าง เช่น หน้าแรก, เกี่ยวกับเรา, สินค้าและบริการ, บทความ, ติดต่อเรา รวมถึงกำหนดว่าผู้เข้าชมควรทำอะไรต่อเมื่อเข้ามาในเว็บไซต์ เช่น โทรสอบถาม กรอกแบบฟอร์ม ส่งข้อความ หรือสั่งซื้อสินค้า เพราะการวางแผนส่วนนี้ช่วยให้การออกแบบเว็บไซต์ง่ายขึ้น และไม่ต้องกลับมาแก้โครงสร้างใหม่ภายหลัง โดยแนวทางการทำเว็บไซต์สำหรับมือใหม่เองก็แนะนำให้วางแผนข้อมูล รูปแบบ สี ฟอนต์ และสิ่งที่เว็บไซต์ต้องการนำเสนอก่อนเริ่มลงมือสร้างจริง
ทำความรู้จักกับ Domain และ Web Hosting
เมื่อรู้แล้วว่าจะทำเว็บไซต์อะไร ต่อมาคือส่วนที่หลายคนมักได้ยินชื่อบ่อย ๆ อย่าง Domain Name และ Web Hosting
Domain Name หรือชื่อโดเมน คือชื่อเว็บไซต์ที่คนใช้พิมพ์เพื่อเข้ามายังเว็บไซต์ เช่น example.com เปรียบง่าย ๆ ก็เหมือนที่อยู่ของเว็บไซต์ เพราะแทนที่จะต้องจำตัวเลข IP Address ผู้ใช้งานสามารถจำชื่อเว็บไซต์ที่เป็นคำได้ง่ายกว่า เวลาจะเลือก Domain ควรเลือกชื่อที่จำง่าย สะกดไม่ยาก และถ้าเป็นเว็บไซต์ธุรกิจก็ควรเกี่ยวข้องกับชื่อบริษัทหรือแบรนด์ เพื่อให้ลูกค้าจดจำได้ง่าย
ถ้า Domain เปรียบเหมือนที่อยู่ Web Hosting ก็เปรียบเหมือนพื้นที่ที่ใช้เก็บเว็บไซต์ ทั้งไฟล์เว็บไซต์ รูปภาพ ฐานข้อมูล และข้อมูลต่าง ๆ เมื่อผู้ใช้งานเปิดเว็บไซต์ ระบบจะดึงข้อมูลจาก Server มาแสดงบน Browser
ดังนั้นเว็บไซต์ที่ต้องการเปิดให้คนทั่วไปเข้าถึงบนอินเทอร์เน็ต โดยทั่วไปจะต้องมีทั้ง Domain Name และ Web Hosting ซึ่งผู้ให้บริการ Hosting หลายรายสามารถจัดการทั้งสองส่วนให้ได้ในบริการเดียว
เค้าโครงเนื้อหาของเว็บไซต์ และการออกแบบ
เมื่อมี Domain และ Hosting แล้ว อีกส่วนที่สำคัญที่สุดก็คือ ตัวเว็บไซต์ ซึ่งประกอบด้วยหลายอย่าง ไม่ใช่แค่หน้าเว็บสวย ๆ เพียงอย่างเดียว พื้นฐานของเว็บไซต์ประกอบด้วย HTML, CSS และ JavaScript โดย HTML ใช้สำหรับจัดโครงสร้างเนื้อหา เช่น หัวข้อ ข้อความ รูปภาพ และลิงก์ ส่วน CSS ใช้จัดรูปแบบ เช่น สี ฟอนต์ ขนาด และ Layout ขณะที่ JavaScript ช่วยเพิ่มการทำงานแบบโต้ตอบให้กับเว็บไซต์
แต่สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้เขียนโปรแกรมเอง ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการเขียน HTML, CSS หรือ JavaScript ทั้งหมด เพราะปัจจุบันมีระบบสำเร็จรูปและ CMS ที่ช่วยสร้างเว็บไซต์ได้ง่ายขึ้น นอกจากส่วนที่อยู่เบื้องหลังแล้ว สิ่งที่ผู้ใช้งานเห็นบนหน้าเว็บไซต์ก็สำคัญไม่แพ้กัน เช่น
- Logo และชื่อบริษัท
- เมนูเว็บไซต์
- ข้อความแนะนำบริษัทหรือสินค้า
- เว็บไซต์ Blog อาจเน้นบทความและการค้นหาข้อมูล
- รูปภาพและวิดีโอ
- รายละเอียดสินค้าและบริการ
- ปุ่ม Call to Action เช่น “ติดต่อเรา” หรือ “ขอใบเสนอราคา”
- ช่องทางการติดต่อ
- แบบฟอร์มติดต่อ
- Footer และข้อมูลสำคัญของเว็บไซต์
สิ่งเหล่านี้ควรวางให้เป็นระเบียบและใช้งานง่าย เพราะเว็บไซต์ที่ข้อมูลครบแต่หาของไม่เจอ หรือเมนูใช้งานยาก ก็อาจทำให้ผู้เข้าชมออกจากเว็บไซต์ก่อนที่จะติดต่อกับเราได้
พื้นฐานเว็บไซต์ การทำ Responsive, Security และ SEO
อีกเรื่องที่มือใหม่ไม่ควรมองข้ามคือ เว็บไซต์ไม่ได้ถูกเปิดจากคอมพิวเตอร์อย่างเดียว แต่ผู้ใช้งานจำนวนมากเข้าผ่านโทรศัพท์มือถือ ดังนั้นเว็บไซต์ควรรองรับหน้าจอหลายขนาด หรือที่เรียกว่า Responsive Website เพื่อให้เนื้อหาและปุ่มต่าง ๆ ปรับตามขนาดหน้าจอและยังใช้งานได้สะดวก
นอกจาก Responsive แล้ว เรื่องความปลอดภัยก็สำคัญเช่นกัน เว็บไซต์ควรใช้งานผ่าน HTTPS และ SSL Certificate เพื่อช่วยปกป้องข้อมูลที่ส่งระหว่างผู้ใช้งานกับเว็บไซต์ โดย HTTPS เป็นรูปแบบที่ช่วยให้การรับส่งข้อมูลมีความปลอดภัยมากกว่า HTTP และปัจจุบันเว็บไซต์ส่วนใหญ่ใช้งาน HTTPS เป็นมาตรฐาน
ส่วนอีกเรื่องที่ควรวางแผนตั้งแต่เริ่มต้นคือ SEO (Search Engine Optimization) เพราะถ้าต้องการให้เว็บไซต์ติดผลการค้นหาบน Google เว็บไซต์ควรมีโครงสร้างที่เหมาะสม มีเนื้อหาที่เป็นประโยชน์ ใช้หัวข้ออย่างเหมาะสม มี URL ที่เข้าใจง่าย และเตรียมข้อมูลให้ Search Engine สามารถเข้ามาอ่านเว็บไซต์ได้ และยังควรเตรียมเรื่องพื้นฐานอื่น ๆ เช่น การสำรองข้อมูล (Backup), การอัปเดตระบบ, การวัดผลเว็บไซต์ และการดูแลเนื้อหา เพราะการทำเว็บไซต์ไม่ได้จบลงทันทีที่เว็บไซต์ออนไลน์ แต่ต้องมีการดูแลต่อเนื่องเพื่อให้เว็บไซต์ยังใช้งานได้ดีและข้อมูลไม่ล้าสมัย
สรุป
สรุปแบบง่ายที่สุด การทำเว็บไซต์ 1 เว็บไซต์ต้องเตรียมหลายส่วนให้ทำงานร่วมกัน ตั้งแต่ วางแผนเว็บไซต์ > เตรียมเนื้อหา > เลือก Domain > เลือก Web Hosting > สร้างและออกแบบเว็บไซต์ > ติดตั้ง SSL/HTTPS > ทำ Responsive > วางพื้นฐาน SEO > ทดสอบและดูแลเว็บไซต์
สำหรับมือใหม่ ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างให้ซับซ้อนตั้งแต่วันแรก สิ่งที่ควรให้ความสำคัญก่อนคือ เว็บไซต์ต้องตอบโจทย์ว่าทำขึ้นมาเพื่ออะไร มีข้อมูลที่ผู้เข้าชมต้องการ และสามารถใช้งานได้ง่ายทั้งบนคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มือถือ และเมื่อเว็บไซต์เริ่มมีคนเข้าชมแล้ว ค่อยต่อยอดไปสู่เรื่องที่ละเอียดขึ้น เช่น การทำ SEO, การเพิ่มความเร็วเว็บไซต์, การวิเคราะห์ผู้เข้าชมเว็บไซต์, การทำ Content Marketing และการทำเว็บไซต์ให้รองรับธุรกิจมากขึ้น เพราะเว็บไซต์ที่ดีไม่ใช่แค่เว็บไซต์ที่เปิดได้ แต่ควรเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ธุรกิจสื่อสารกับลูกค้าและสร้างโอกาสทางธุรกิจได้จริง
พูดง่าย ๆ คือ ถ้ากำลังจะ ทำเว็บไซต์ครั้งแรกให้เริ่มจากคำถามว่า เว็บไซต์นี้ทำเพื่อใคร และอยากให้คนที่เข้ามาทำอะไรต่อ? เมื่อคำตอบชัด ส่วนประกอบและเทคโนโลยีที่ต้องใช้ก็จะชัดตามไปด้วย